ТАЛВАСА (роман) Принтер учун E-mailга юбориш
Мундарижа
ТАЛВАСА (роман)
Саҳифа 2
Саҳифа 3
Саҳифа 4
Саҳифа 5
Саҳифа 6
Саҳифа 7
Саҳифа 8
Саҳифа 9
Саҳифа 10
Саҳифа 11
Саҳифа 12
Саҳифа 13
Саҳифа 14
Саҳифа 15
Саҳифа 16
Саҳифа 17
Саҳифа 18
Саҳифа 19
Саҳифа 20
Саҳифа 21
Саҳифа 22
Саҳифа 23
Саҳифа 24
Саҳифа 25
Саҳифа 26
Саҳифа 27
Саҳифа 28
Саҳифа 29
Саҳифа 30
Саҳифа 31
Саҳифа 32
Саҳифа 33
Саҳифа 34
Саҳифа 35
Саҳифа 36
Саҳифа 37
Саҳифа 38
Саҳифа 39
Саҳифа 40
Саҳифа 41
Саҳифа 42
Саҳифа 43
Саҳифа 44
Саҳифа 45
Саҳифа 46
Саҳифа 47
Саҳифа 48
Саҳифа 49
Саҳифа 50
Саҳифа 51
Саҳифа 52
       15. Бешафқат йигит

Қамариддиннинг ичган пивоси юзига тушган уч тарсакининг заҳрини кеса олмади. Уйдан ғазаб ўтида қовурилган ҳолда чиқди. Ҳовлининг нариги бетидаги уй остонасида турган Жамилага кўзи тушди-ю “нега тикилиб турибди, менда гапи борми?” деб ўйламади. Ярим очиқ турган қийшиқ дарвоза томон юрди. Катта кўчага бораверишдаги муюлишда турган Ханифани кўриб, қадамини секинлатди.
-Сизни кутиб турган эдим,-деди Ханифа унга тик қарашга ботина олмай. Одатда эридан бирон нарса сўрашдан аввал “яна уришиб берсалар-а!” деган ҳадикда шу ҳолга тушарди. Қамариддиндан ўтинчи бор эди. Йигитнинг уришиб бермаслигини, нари борса илтимосини рад этиши мумкинлигини билса-да, унга тик қарашга ботинмади.
Қамариддин бу аёлни устози ҳузурида ҳамиша мутелик ҳолида кўргани учун ҳозирги туришидан ажабланмади.
-Ишингиз бормиди?-деди совуқроқ оҳангда.
-Ишим йўқ...-Ханифа шундай деб титраётган бармоқларини яшириш учун қўлларини қовуштирди.-Илтимосим бор...
Қамариддин аёлнинг ҳам ҳаяжон, ҳам ҳавотир оловида куяётганини сезди-ю тарсакилар аламини нари суриб, юмшоқроқ оҳангга кўчди.
-Айтаверинг, нимадан ҳижолат бўляпсиз?
-Бу ерда турмасдан юрайлик, бировларнинг хаёлига ёмон гап келмасин.
Онаси тенги бўлмаса-да, ёши ўтиб қолган аёл билан йигитнинг гаплашиб турганини кўриб ким қандай ёмон хаёлга бориши мумкин? Ханифа “бировлар” деганида Акулани ва унинг югурдакларини назарда тутган эди. Кўчадаги бегоналарнинг тўғри гаплари ёки миш-мишлари, иғво-ю бўхтонлари ота-онаси оқ қилганидан бери уни қизиқтирмай қўйган. Бироқ, уларнинг бу туришлари эрининг қулоғига етса, “панада нималарни висирлаб гаплашаётган эдинг?” деб сиқувга олиши тайин. Нималарни гаплашганини эса унга зинҳор ба зинҳор айтолмайди.
Катта кўча томон бир неча қадам босдилар. Ханифа мақсадни айтолмай қийналди. Қамариддин кўп тоқат қилолмай сўради:
-Тортинмай гапираверинг, қанақа ишингиз бор?
-Ишимми?-Ханифа шундай деб унга қараб олди.-Ойингиз яхшимилар?
Бу кутилмаган савол Қамариддинни ажаблантирди.
-Ойимми? Яхшилар,-деди-да, аёлнинг муддаога кўчишини кутди.
-Ойингиз билан гаплашиб ўтирганингизда келин кўришни орзу қилмайдиларми?
-Билмадим... Балки... орзу қилсалар керак. Бу ҳақда гаплашмаганмиз.
-Нега?-энди Ханифа таажжубланди.-Сиз биттагина ўғилсиз-ку?
-Ҳа, биттаман. Бир марта гап очганларида қайириб ташлаганман. Шундан бери гапирмайдилар.
-Ойингизни бекорга ранжитибсиз. Ойингизнинг бахтли бўлишларини истамайсизми?
-Бахтли бўлишлариними? Бахтли бўлишлари фақат менинг уйланишимга боғлиқми?
-Фақат шунга эмас-ку, лекин келин туширсалар, невара кўрсалар армонлари қолмаган бўларди-да.
-Ойимнинг армонлари бўлса, буни ўзлари ҳал қиладилар. Умуман… ҳар бир одам ўз муаммосини ўзи ҳал қилиши керак.
-Ўзи ҳал қила олмаса-чи?
-Унда бу дунёда яшамаса ҳам бўлади.
Ханифа Қамариддиндан бундай гапни  сира кутмаган эди. Шу боис беиҳтиёр тўхтаб қолди.
-Гапим ёқмадими?-деб сўради Қамариддин.
-Мен сизни...
-Бунчалик шафқатсиз деб ўйламаганмидингиз? Яширманг, шундай демоқчийдингиз. Эҳтимол шафқатсиздирман. Лекин ҳаёт мендан баттар шафқатсизроқ. Буни ўзингиз ҳам мендан яхшироқ биласиз. Биласиз-у тан олгингиз келмайди. Ҳаётдаги ҳақиқатни тан олишдан кўра, бошқаларни шафқатсизликдан айблаш осонроқми? Сиз нега ойимнинг бахти билан, менинг уйланишим билан қизиқиб қолдингиз? Сабабини ўзингиз айтасизми ё мен айтайми?
-Айтаман... Жамила… сизга ёқадими?
-Жамила чиройли қиз. Қайси йигитга тегаман, деса жон-жон деб олади.
-Ўзингиз ҳамми?
-Менми? Мен ололмайман. Уйланишга ҳаққим йўқ, буни билсангиз керак.
-Ҳаққим йўқ, деб ёш умрингизни совуриб юборасизми? Уйлансангиз… нима қилишади? Ўлдиришадими?
-Ўлдиришмайди. Ўлдиришларидан қўрқмайман ҳам. Бир бошга – бир ўлим! Лекин бу оилага аъзо бўлганманми, қонунларига хиёнат қилмайман.
-Яширинча уйлансангиз-чи?
-Қанақасига?
-Домлага бориб никоҳ ўқитасиз. Тўй қилишингиз шарт эмас.
-Қизиқ таклифларни айтяпсиз, Тошқул акангиз биладиларми?
-Йўқ. Очиғини айтсам, Жамиланинг тақдиридан ҳавотирдаман. Бўйи етиб қолди. Ҳар хил назарли одамлар бор. Жамила… ўзимнинг қизим эмас.
-Биламан, Жамилнинг ўзи айтган.
-Онаси ўлган экан... Отасига тегаётганимда “болаларнинг бахтига зомин бўлмайман”, деб қасам ичганман. Отаси ҳам ўлиб кетди. Ҳозир ҳар куни тушимга киради. Арвоҳидан қўрқаман. Болларни бу ерга бошлаб келмаслигим керак экан.
-Отасининг қариндошлари йўқми?
-Бор. Аммаси келин қилмоқчи. Лекин Тошқул акангиз... уни сизга атаб қўйибдилар. Никоҳсиз бўлса ҳам…
-Жамилангиз мен билан бахтли бўла олмайди.
-Бахтли бўлиши шарт эмас. Ёмонларнинг қўлига тушиб кетмаса бўлгани.
-Мен яхшиманми? Ким айтди? Тошқул акангизми?
-Мен ҳам ҳаёт кўрган хотинман, одам ажратишни биламан. Жамиланинг кўнгли бор сизда, қарашларидан маълум. Наҳот сиз буни сезмагансиз?
Нега сезмас экан? Сезган. Лекин унинг қалби бу қарашларга мойил эмас. Қалб Дилфуза томон интилади. Бу интилишнинг самара бермаслигини билса-да, интилаверади. Ҳозир Қамариддин бу хотинга туйғуларини ошкор қилсинми? “Ўгай қизингиз мендан умидвор бўлмасин, Каламуш деган ҳароми пайт пойлаб юрибди, ўшанга яширинча никоҳлаб қўяверинг”, десинми?
-Бошқа шаҳаргами, юртгами қочиб кетсаларинг ҳам майли эди...
Қамариддинни ўз бағрида боғлаб турган олам сир-синоати билан озгина бўлса-да хабардор Ҳанифа бу таклифининг пуч эканини ўзи ҳам билгани сабабли ишончсиз оҳангда айтди. Қамариддин аёлнинг соддадиллигидан кулиб қўйди.
-Бу дунё сизнинг назарингизда кенгга ўхшайди. Тошқул ака учун эса бир қадам. Бир қадамда етиб олади-ю, босиб, янчиб ўтиб кетаверади. Менинг йўқотадиган нарсам йўқ. Сиз эрингизнинг арвоҳидан балоларга қоласиз. Мақсадингизни тушундим. Эрта-индин бирон гап айтарман.
“Ҳар бир одам ўз муаммосини ўзи ҳал қилиши керак, ҳал эта олмаса бу дунёда яшамагани ҳам маъқул”, деган ақида бўйича яшовчи йигит эрта-индин нимани айтиши мумкин? Ханифа бошқа йигитлардан кўра Қамариддинни инсофлироқ деб  ўйлагани учун ҳам дардини ошкор қилган эди. Йигитнинг дарров ҳамдард бўлишига, Жамилани ҳимоясига олишига тўлиқ ишончи йўқ эди. Қамариддиннинг дарров кўна қолмаганига бир жиҳатдан қувонди. Таклифга ҳозирнинг ўзида хўп деса “кўзига қон тўлган буқа”лардан бири бўлиб қолмасмиди?
Агар эртами ё индингами Қамариддин таклифни қатъиян рад этса Ханифанинг биттагина чораси қолади – қизни аммасиникига олиб бориб қўяди. Акула уни қийма-қийма қилиб ташласа ҳам бу ишни амалга оширади!
Ханифа айтадиган гапини айтиб, жавобини ҳам олиб бўлган эди. Энди бу бешафқат йигит билан ёнма ён юришга ҳожат қолмаганди. У тўхтаб, синиқ овозда “ҳайр”, деди-да, ўгирилиб, изига қайта бошлади. Қамариддин ҳам тўхтаб, унинг орқасидан қаради. Ёши ўттиз бешдан ошганига қарамай жозибасини йўқотмаган сарвқомат бу аёл йигитнинг назарида қаддини букиб юраётгандай туюлди.  Қамариддин Ханифанинг дардини ҳис қила олмади.
Аёлнинг изидан бир зум қараб тургач, ўз ташвишларига андармон бўлиб, Асрор ўқийдиган мактаб сари юрди. Қўрқоқ одамдан ҳар қандай хатарни кутиш мумкин бўлгани учун Асрордан хабар олиб қўймоқчи эди.
Адабиёт дарсидан боши гангиб чиққан Асрор мактаб дарвозаси яқинида Қамариддинга дуч келди.
-Дарсдан қочдингми?-деб сўради Қамариддин унинг қизарган кўзларига тикилиб.
-Қочмадим... чиқиб кетдим,-Асрор унинг ўткир нигоҳига дош беролмай кўзларини ерга тикди.
-Нега?-деб сўради Қамариддин, худди талабчан муаллим каби қатъий оҳангда.
-Хоҳламадим,-деди Асрор, худди ўзига ўзи гапираётгандай паст овозда.
-Профессор, башарангда ранг қолмабди. Шунчалик қўрқяпсанми? Сен қўрқма. Ўзим ўтирсам ҳам сени тортмайман. Кеча кечки пайт қаерда эдинг?
Асрор унга ажабланиб қаради. Синаш учун сўратганини англаб, ишончсизроқ оҳангда жавоб қайтарди:
-Дилфуза билан бирга  кинода эдим.
-Қанақа кино кўрдиларинг? “Тоҳир ва Зуҳра” эмасми?
-Йўқ... “Муҳаббат синовлари -2”
-Қойилман, каллали боласан, башка деган шунақа бўлади,-Қамариддин шундай деб унинг елкасига енгилгина уриб қўйди-да, шимининг чўнтагидан бир даста пул чиқариб, унга узатди:- Ғайратнинг онасига бериб қўй.
-Ўликнинг чўнтагидан чиққан пулми?-Асрор  пулга қўл узатмай, аксинча, тисарилди.
-Бу билан сенинг ишинг бўлмасин,-деди Қамариддин зардали оҳангда.- Пул – давлатнинг мулки, у сувда чиримаслиги керак, билдингми?
-Мен…-буйруқни бажармаслик учун баҳона ўйлади, аммо “нима деб бераман?” дейишдан бўлак гап тилига келмади.
-Нима десанг, де. Кечқурун дискотекада кўришамиз.
-Йўқ...-Асрор бош чайқаб, яна тисарилди.- вақтим йўқ.
-Вақт топасан. Бирдан йўқ бўлиб қолсак, хитланишади. Кеча ҳеч нарса бўлмаган, сен бола, каллангни йўқотма. Ўзингни тутиб юр. Мен ҳаммасини боплаб қўйганман. Из йўқ.   Сен мактабингда профессор бўлсанг, мен у ёқдан академик бўлиб келганман. Юзта милисангга дарс бериб қўяман. Билдингми? Мендан узоқлашишни хаёлингга ҳам келтирма.
-Ғайратнинг ярасини боғладингизми?
-Яра дейдиган нарса йўқ, сал тилиб кетган. Бугун-эрта чопқиллаб кетади. Хавотир олма.
Қамариддин қўлида ҳамон ушлаб турган пулни Асрорнинг чўнтагига солиб қўйди-да, елкасига аста туртиб, “бўпти, боравер”, деб қўйди.
Кўприк атрофида  югурдаклари кўринишмагач, ғашланди. Қаҳвахонага кириб бир соатдан ортиқроқ ўтирса ҳамки, болалардан дарак бўлмади. Кечгача қиладиган иши йўқ эди. Шу боис уйга бориб Ғайратдан хабар олиш мақсадида ўрнидан турди.
Тунги “муолажа” фойда бергани учун Ғайратнинг инграшлари камайган эди. Аммо сонида қўзғаб қолаётган оғриқ тунги қорадори кучини ҳам енгиб уни азобга солган онлардагина вой-войлаб қоларди. Қамариддин келиб, унинг ярасини қайта боғлаётганда азоби кучайди.
-Озгина чида, мана, бўлди. Пичоқ салгина тилган, бунақа яра тез битади, ваҳима қилаверма.  Қамоқдалигимда битта болани тўрт марта тилиб ташлашганда ҳам бир ҳафтада юриб кетган. Бунинг икки кунлик иш.
-Ойингиз келиб қолсалар нима дейман?
-Ойим сешанбада келадилар. Келсалар ҳам индамайдилар. Менинг ишимга аралашмайдилар. Шунга келишганмиз. Аралашсалар кетиб қоламан. Шунисидан қўрқадилар. Ёмон бўлса ҳам ўғилнинг бори яхшида, а?
-Меникига хабар бериб қўйиш керак эди. Асрорни топиб айтинг, мусобақага кетган деб қўйсин. Бўлмаса  ойим ҳамма ёқни ағдар-тўнтар қилиб юборадилар.
-Ўзинг телефон қилиб қўя қолмадингми?-Қамариддин шундай деб телефон рақамини терди-да, гўшакни Ғайратга узатди:-Бухородаман, деб қўй.
Ғайрат “маъқул” ишорасини қилгач, шошилиб гапира бошлади:
-Ассалому алайкум, опоқи, мен Ғайратман. Асрор уйдами? Мен Бухородан телефон қиляпман. Ҳа, шошилинч мусобақага олиб кетишди. Ойимга айтиб қўйсин.-Гўшакни қўйиб, Қамариддинга қаради.- Лицейга кетганмиш. Лицейда нима қиларкан? Сал томи кетиб қолганми?   
-Томи кетмаган, туғилишда томсиз туғилган.-деди Қамариддин аччиқланиб.-Китоб ўқийвериб, мияси суюлиб кетган. Шалвираб юриб, ишкал қилмасайди.
-Кеча Асрор у ерда йўқ эди.
-Сен ҳам йўқ эдинг. У ерда ҳеч ким бўлмаган. Эрталаб бориб, ҳамма ёқни тозалаб қўйганман. Из йўқ. Из бўлмаганидан кейин жиноят ҳам йўқ, жиноятчи ҳам йўқ. Сен  Бухорода эдинг, телефонда яхши айтдинг Сен индинга келасан. Мен поезд билетини  топиб қўяман. Ана сенга алиби! Ташвишланмай ётавер.
-Қамар ака, яна хумор тутяпти, кечасиги доза камлик қиляпти, сал оширинг.
-Бекор айтибсан! Кечаси бир сийладим.Энди бу ерда ичмайсан ҳам, ҳидламайсан ҳам. Агар мен билан доим бирга бўладиган бўлсанг ташлайсан бу қилиқларингни.
-Ўзингиз ўргатувдингиз-ку?
-Сени синамоқчи эдим,  шу ерда тўхтасанг синовдан ўтганинг. Тўхтамасанг – ора очиқ. Қорадори тортиш бойвачча болаларга ярашади. Сен нимангга тортасан? Қамар сенга текинга бериб турадиган аҳмоқми?
-Ишлаб узаман.
-Менга тортадиган бола керак эмас.
-Унда... ойимга озгина пул бервориш керак.
-Асрорга бердим. “Мусобақада ютди”, дейди-да, а? Ойинг ҳам лақма, ишонаверса, керак?

                                    

 
Кейинги »