ТАЛВАСА (роман) Принтер учун E-mailга юбориш
Мундарижа
ТАЛВАСА (роман)
Саҳифа 2
Саҳифа 3
Саҳифа 4
Саҳифа 5
Саҳифа 6
Саҳифа 7
Саҳифа 8
Саҳифа 9
Саҳифа 10
Саҳифа 11
Саҳифа 12
Саҳифа 13
Саҳифа 14
Саҳифа 15
Саҳифа 16
Саҳифа 17
Саҳифа 18
Саҳифа 19
Саҳифа 20
Саҳифа 21
Саҳифа 22
Саҳифа 23
Саҳифа 24
Саҳифа 25
Саҳифа 26
Саҳифа 27
Саҳифа 28
Саҳифа 29
Саҳифа 30
Саҳифа 31
Саҳифа 32
Саҳифа 33
Саҳифа 34
Саҳифа 35
Саҳифа 36
Саҳифа 37
Саҳифа 38
Саҳифа 39
Саҳифа 40
Саҳифа 41
Саҳифа 42
Саҳифа 43
Саҳифа 44
Саҳифа 45
Саҳифа 46
Саҳифа 47
Саҳифа 48
Саҳифа 49
Саҳифа 50
Саҳифа 51
Саҳифа 52
2.
30 апрель. Соат 10.30. Шаҳарнинг жануби-машриқ томони.

Унча шинам бўлмаган уйда меҳмон кутаётган мезбон хизмат қилиб юрган кўхликкина аёлга имлаб қўйган эди, у чаққонлик билан ошхонага чиқди-ю зум ўтмай аччиқ чойни янгилаб келди. Дераза токчасига омонат суяниб турган меҳмон унга “раҳмат” маъносида бош ирғаб қўйгач, чойга нисбатан қарийб куйиб кетган пиёздоғни эслатувчи чойни хўплаб, ҳузурланди.
-У ёқдаги ўғриларнинг файзи қолмаган. Номидан от ҳуркади: “қонундаги ўғри!” эмиш,- у шундай деб ижирғанди.- Қонуннинг ҳам номи қолган. Мен ҳалол ўғриман, бунақаларга тоқат қилолмайман. Аввалги йиғинда тож кийдиришган болани ўғри дейишга ҳам тилинг бормайди. Мишиқи бир сўтак. Суриштириб билсам, бир марта номусга тегиш билан қўлга тушиб, қандайдир йўллар билан сувдан қуруқ чиққан экан. Отари Квантрашвилини билармидинг?  Япончик Америкага кетгандан кейин унинг ишини давом эттирган шундай зўр одамга ҳам тож кийдирилмаган эди. Спортда чемпион бўлиб юрган кезлари битта қизни зўрлаб қўйган экан, бу гуноҳдан милиса кўз юмиши мумкин, аммо ўғрилар олами кечира олмайди.  Ҳозир тож кияётган юзта ўғри бола битта шу Кардиналнинг оёғига пайтава бўлолмайди.
               -Зўрларнинг кўзини шира босибдими?-деди мезбон.
               -Зўрларми? Билмадим. Уларни ҳам бир бало урганга ўхшайди. Ўғрилар қонунини менсимай қўйишди. Қайси биридир бирон бойга қотил бўлиб ёлланган, бошқаси энди тижорат билан шуғулланармиш. Хуллас, ҳамма ёқни ахлат босиб кетган. У ёқлар билан ҳар қанақа  алоқани узган маъқулга ўхшаб турибди.
        Шу онда хонага башанг кийинган қотма йигит кириб келди-да, эшитилар-эшитилмас салом бергач, мулозиматни кутмаёқ стол устидаги пивони очиб, ичди. Меҳмон унинг ҳаракатини зимдан кузатди. Беодоблигидан аччиқланса-да, сир бой бермай, мезбонга қаради. Мезбонга унинг одати таниш бўлгани учун ғазабланмади. Лекин меҳмоннинг қарашидаги маънони уқиб, танбеҳ бериб қўйиши лозим эканини англади.
-Ҳа, нима бўлди, аммангнинг сигири чала туғиб қўйдими?-деди у жеркиб.-Аканг билан дурустроқ сўрашмайсанми?
-Акахон, яхши дам олдингизми?-деди йигит хафаҳол тусини ўзгартирмай.
-Сен сўраганингдан кейин анча яхши дам олдим,-деди меҳмон пичинг оҳангида.-Қани, Граф болача, нега тумтайиб қолдинг?
-Кеча иккита одам ўлдирилганини эшитдингизми?
-Эшитдим,-меҳмон шундай деб  йигитга яқинлашди:-Хўш, нима бўпти?
Йигит жавоб беришга улгурмай, мезбон гапни илиб кетди:
-Бу бир бахтсиз ҳодиса. Уларни биров атайин ўлдирмади. Ажал тортиб келган экан, ўлишди.
-Атайин ўлдирилмагандир... лекин... сиз...
Йигит фикрини очиқроқ баён этишга журъат қилолмади. Бундан фойдаланган мезбон унинг гапини узиб, жеркиб ташлади:
-Хажиқизга ўхшаб чайналма! Гапни бошлаганингдан кейин охиригача айт! “Ўлдирларинг!» деб мен буюрибманми?
-Билмадим...-йигит шундай деб айбдор одам каби бош эгди.
-Ҳа, билмайсан!-деди мезбон.-Каллангни яхшироқ ишлат-чи? Уларнинг ўлимига ўзинг айбдор эмасмисан? Агар мент тузукроқ кавлаштирса, биринчи галда ўзингнинг тагинг шилта бўлиб чиқади-ку?!
-Мен?-Йигит унга ҳайрат ила боқди.-Мен у уйнинг яқинига ҳам борганим йўқ-ку?
-Ҳа, бормадинг, демак, сен ҳар қанақа шубҳадан узоқсан, а? Шунақа бўлгандан кейин манқалик қилма, бола!
-Аканг тўғри гапиряпти,-деди меҳмон, мезбонни қўллаб.-Бу ишда асосий айбдор сенсан. Ўша сўтакни сен яхшилаб тайёрлаб бермагансан. У эшигини ҳеч ким йўғида очиб бериши керак эди.
-Менинг ҳеч қанақа айбим йўқ,-деди йигит меҳмонга тик қарашга ботиниб.- Ҳамма ишни тўппа-тўғри бажариб берганман. Болани топ, дедилар, топдим. Игнага ўтқаз, дедилар, ўтқаздим. Бўйнига отнинг калласидай қарзни илдим. Яна нима қилишим керак эди?
Бу гапларни эшитиб, меҳмон мийиғида жилмайиб қўйди.  Бу буйруқнинг меҳмон томонидан узоқ юртда туриб топширилганидан бехабар йигит унга ўзича муҳим янгиликни айтган эди.
-Бу ишинг яхши,-деб юмшоқроқ муомалага ўтди меҳмон.-Лекин сен бола, бу оламда тинч яшайман, десанг хизматингни миннат қилма. Худди бизга ўтқазиб қўйгандай осмондан келасан-а! Бунақа одобни кимдан ўргангансан? Сен эса,- у мезбонга қаради:- “Акула”ман, деб керилиб юрардинг. Итбалиқлар олдидаги обрўйинг шуми?
Бу танбеҳдан таъсирланган мезбон йигитга яқинлашиб, юзига тарсаки тортиб юборди. Йигит чегарадан чиққанини англаб, бошини эгди. Лекин узр сўраш ўрнига ўзини оқламоқчи бўлди:
-Шубҳадан узоқсан, дейсиз-у, лекин мени у билан кўрганлар бор.
-Бор бўлса бордир,-деди мезбон зарда билан.-Лекин унинг ўзи йўқ. Қўрқма, иштонингни ҳўл қилган бўлсанг, алмаштириб олгин-у, тинчгина юравер.  
Йигит бошини кўтариб, ажабланганича сўради:
-Ўзи қани?
-Ўзими?-Мезбон меҳмон билан кўз уриштириб олди.-Ўзи ишончли жойда.
-Қўйиб юбориш керак.
Бу таклифи эвазига йигитнинг юзига иккинчи тарсаки урилди. Мезбон бунга қаноат қилмай мушт туширмоқчи бўлганида меҳмон кўз қараши билан уни бу ҳаракатдан тўхтатди.
-Уни пишириб ермидик, албатта қўйиб юборамиз. Лекин отасидан атаганини ундириб олишимиз керак.
-Атаганини?-Йигит боланинг отасидан нима ундирилишини англаган бўлса-да, бир уй соҳибига, бир меҳмонга савол назари билан қаради.
-Ҳа, нега талмовсираб қолдинг?-деди мезбон, муштини унинг иягига тираб.-  Бекордан бекорга қўйиб юборишимиз керакми? Сен иккита одам ўлди, деб пиқиллаб ўтирибсанми? Қани, айт-чи, биз жонимизни гаровга қўйиб кириб, у ердан нима олиб чиқдик? Топганимиз бир челак тезакка ҳам арзимайди. Кеча  иш бошлаган киссавур ҳам бизчалик чув тушмайди. Биз аҳмоқмизми? Юзингни бурма, кўзимга қара, бизни ахмоқ деб ўйлайдиган бўлиб қолдингми? Ё тўртта меров болани атрофингга тўплаб олиб кучайдим, деб ўйлаяпсанми?
Мезбон шундай деб, йигитни қаттиқ туртди. Йигит беҳос турткидан чайқалди-ю, лекин даров ўзини ўнглаб олди.
-Бу болага  яхши ният билан  “Граф” деб ўзинг ном берганмидинг? Ана энди Граф ҳам фаросатини, ҳам мардлигини кўрсатадиган вақт келибди. Хатосини ўзи тузатсин. Сен эса унга ишон.
-Ишонишга ишонаман,-деди мезбон унга жавобан, сўнг яна йигитга қаради:-Сен бола менинг гапларимни унутганга ўхшайсан: сен бу оилага бизнинг талабимиз билан кирмагансан. Ўз оёғинг билан кирдингми, энди, бизнинг хоҳишимизга қараб яшайсан. Мен чизиб берган йўлдан бир энлик нари бери юрганинг – ўлганинг! Қаердалигингда айтган эдим, бу гапни?
-Қамоқда,-деди йигит паст овозда.
-Ҳа, эсингда экан, унда қадамингни билиб бос.
-Сен қамоқ кўрган йигитга ўхшамаяпсан, бола,-деди меҳмон унга нигоҳини қадаб.-Агар чинакам “граф” бўламан десанг  кимларнингдир ўлиб туришларига кўникишинг керак. Одамларнинг тақдирини ҳал этишга фақат ва фақат биз ҳақлимиз. Сен шу ҳақиқатни кунда минг марта, миллион марта такрорлаб, миянгга қуйиб ол. Шу қонун билан яшамасанг, бошқалар сенинг тақдирингни ҳал қилиб қўйишади. Энди топшириқни диққат билан эшит:  сўтак болангнинг отасига кеча кечқурун хабар етгандир. У келгунича ўликларни кўмишмаса керак. Экспертиза ҳам ўликларни эртагача бермайди. Боланинг отаси қачон келиши мумкин?
Меҳмон шундай деб аввал мезбонга, кейин йигитга боқди. Икковидан садо чиқмагач, мезбонга норози қиёфада қаради.
-Акула, сенга минг марта айтдим: бир иш қиладиган бўлсанг, режангни бошидан охиригача пишит. Том тешиб ўғирлик қиладиган нодонларнинг замонаси ўтиб кетганини сезмаётган бўлсаларинг, умрларинг қамоқда чирийди. Боланинг отаси қаерда? Дубайдами? У ердан келиш учун самолётни тўрт кун кутиш керак. У узоқ кута олмайди. Нима учун?-Шундай деб мезбонга савол назарини қадади.
-Кутолмаслиги аниқ. Ҳам хотини, ҳам қизидан ажраши осонми?
-Бошқа ёш хотини билан маишат қилиб юрган одам учун осон. Лекин уни  шоширтирадиган нарса бошига тушган кулфат эмас. Қизиқ,-меҳмон шундай деб кулимсиради,-биз кулфат деяпмиз, унинг учун эса балки саодатдир? Хотинидан қутула олмай юрган бўлса, ишини Худонинг ўзи ўнглаб қўйгандир, а? Граф, бизнинг бахтимиз нимада, биласанми?
Йигит кутилмаганда берилган саволга қандай жавоб қайтаришни билмай, гарангсиди. Меҳмон йигитнинг диққатини жалб қилиш учунгина сўраган, ундан жавоб кутиш нияти йўқ эди. Шу боис гапи орасида сукут сақламай, давом этди:
-Бизнинг бахтимиз – хотинимизнинг йўқлигида. Хотинимиз йўқ, демак уни йўқотишдан қўрқмаймиз. Хотинни йўқотишдан қўрқмаймизми, демак бошимизга кулфат ҳам тушмайди. Бизларни “ўғри” деб ҳақоратловчи тўғриларга тушуниб бўлмайди. Бир қарасанг, хотиндан ажраб қолишдан қўрқиб титраб юради, яна бир қарасанг - хотиндан қутулолмай қақшагани қақшаган. Ғирт аҳмоқликнинг ўзгинаси! Дубайда маишат қилиб юрган ошнамиз менинг назаримда шунақа ҳилидан.
Меҳмон гапи орасида беҳос “ошнамиз” деб юборди-ю, худди муҳим  бир сирни ошкор қилиб қўйгандай чўчиб, мезбонга сўнг йигитга тезгина қараб олди. Меҳмоннинг гапни чўзиб юборганидан бетоқатланаётган мезбон ҳам, йигит ҳам бу сўзга аҳамият беришмаган эди. Уларнинг юзларидаги ҳотиржамликни кўрган меҳмон яна аввалги оҳангида давом этди:
-У ментлардан  қўрқади. Агар тез етиб келмаса, ментлар “қотил ёллаб, хотинини ўзи ўлдиртирган”, деган гумонга боришлари аниқ. Шунинг учун у ё Истамбул ё Москва орқали  келади. Истамбул орқали учса бугун кечаси, Москва орқали учса эрта тонгда уйида бўлади. Ҳар иккала ҳолда ҳам жаноза эртага пешинга мўлжалланади. Граф, сен соат тўртда унга қўнғироқ қилиб, ўғлининг тирик эканини етказасан. Суюнчисини талаб қиласан.
-Қанча сўраймиз?-деди мезбон. У кечанинг ўзидаёқ бу ҳақда сўраган, аммо тайинли жавоб олмаган эди. Боланинг нархи аниқ белгиланиши фурсати етганини сезиб, меҳмоннинг гапини бўлишга журъат қилди. Меҳмон шеригининг шошқалоқлигидан ранжимади, унга бир қараб олди-ю, ён чўнтагидан бир парча оқ қоғоз чиқариб узатди.
-Тепадагиси телефони, пастдагиси суюнчининг миқдори,-деб изоҳ берди.
-Жуда кам-ку?-деб ажабланди мезбон.
-Ҳозирча шуни ундиролсанг ҳам катта гап. Агар мен шу сўтакнинг отаси бўлганимда сариқ чақа ҳам бермасдим.
-Калта ўйламаяпсизми? Ёлғиз ўғил-а? Тагига шундай машина олиб берган ота...
-Машинани ўғлини яхши кўргани учун олиб берган деб ўйлайсанми? Одамлар гап-сўз қилиб юрмасин, деб олган бўлса-чи?
-Сиз буни қаердан биласиз?
-Билмайман, таҳмин қиляпман,-меҳмон яна йигитга қаради:-Граф, метродаги телефондан қўнғироқ қиласан. Пулни эртага соат саккизда пиёзбозорга олиб келсин.
-Пиёзбозорга?-деб ажабланди мезбон.-Хатарли-ку? Хилватроқ жойни айтсак-чи?
-Хатарли эмас. Биринчидан, бозорда одамлар орасида яшириниш осонроқ. Иккинчидан, бозорга сенам бормайсан, у ҳам дарров югуриб келмайди. Граф, сен оғзингдан чиқадиган ҳар бир сўзни ўйлаб, кейин айт. Ментлар телефонини эшитишлари мумкин. Демак, овозингни ёзиб олишади. Бунинг чорасини ҳам ўйлаб қўй.
Йигит мезбон узатган қоғоз парчасини олиб, рақамларга кўз югуртирди. Боланинг отасидан талаб қилинаётган пул миқдорининг камлиги уни ҳам ажаблантирди. Ўзини “Бўрон” деб таништирган бу одамнинг кўнглида шумлик ётганини сезгандай бўлди-ю, бироқ сир бой бермади. Гапни кўпайтирмай чиқиб кетмоқчи эди, мезбон тўхтатди:
-Олдинги топшириқни тезлат. Сен билмаган нарсани ўзим суриштириб аниқладим: отарчи боланг компьютерда устаси фаранг экан. У бизга керак, жуда ҳам керак.
-Уни кўндириш қийин,-деди йигит.
-Мен сендан уни кўндириш осонми ё қийинми, деб сўраганим йўқ. У бизга керак!
-Нима учун зарурлигини ўйлаб кўр,-деб гапга қўшилди меҳмон.- Ўғрининг ҳаётда орқада қолгани – унинг ўлгани. Шуни англаб иш қилавер, бола!
Йигит уларга бир-бир қараб олгач, итоаткорлик билан бош эгди-да, хонадан чиқди.
-Бу болангни бўш қўйма,-деди меҳмон унинг изидан қараб,-унга эгар-жабдуқ урмасдан минмоқчи бўляпсанми?
                                        

 
Кейинги »