ТАЛВАСА (роман) Принтер учун E-mailга юбориш
Мундарижа
ТАЛВАСА (роман)
Саҳифа 2
Саҳифа 3
Саҳифа 4
Саҳифа 5
Саҳифа 6
Саҳифа 7
Саҳифа 8
Саҳифа 9
Саҳифа 10
Саҳифа 11
Саҳифа 12
Саҳифа 13
Саҳифа 14
Саҳифа 15
Саҳифа 16
Саҳифа 17
Саҳифа 18
Саҳифа 19
Саҳифа 20
Саҳифа 21
Саҳифа 22
Саҳифа 23
Саҳифа 24
Саҳифа 25
Саҳифа 26
Саҳифа 27
Саҳифа 28
Саҳифа 29
Саҳифа 30
Саҳифа 31
Саҳифа 32
Саҳифа 33
Саҳифа 34
Саҳифа 35
Саҳифа 36
Саҳифа 37
Саҳифа 38
Саҳифа 39
Саҳифа 40
Саҳифа 41
Саҳифа 42
Саҳифа 43
Саҳифа 44
Саҳифа 45
Саҳифа 46
Саҳифа 47
Саҳифа 48
Саҳифа 49
Саҳифа 50
Саҳифа 51
Саҳифа 52
     21.Севги талаби

Тонгга яқин иситма аралаш талваса   чекиниб, Асрор оз бўлса-да, тинч ухлади. Уйғониб соатга қаради-ю шошилиб кийинди. Ўғлининг барвақт туриб, отланаётганини сезган Мунира эшикни очиб:
-Яна бир оз ухлайверсанг бўларди,-деди.
Асрор  Қамариддинга учрашишни ният қилганида уйдан барвақт чиқишига баҳонани ҳам ўйлаб қўйган эди. Онасининг меҳрибонлик билан айтган гапини эшитиб, ўша баҳонасини айтди:
-Дарсдан олдин ўқитувчим билан ечадиган масала бор эди.
-Мастава тайёр, иссиққина ичиб ола қол,-деди Мунира.
Мастава ичиш учун иштаҳаси ҳам, вақти ҳам йўқлигини шу тобда онасига тушунтира олмас эди. Шу боис гапни бошқа томонга бурди:
-Ойижон, адам кечаги пулни санаб кўрдиларми?
-Санаятувдилар... шекилли? Нега сўраяпсан?
-Қанчалигини билиб беринг.
-Нега?
-Яна қанча беришлари кераклигини айтганимиз йўқ-ку?
Мунира эрини барвақт безовта қилгани учун балога қолмаса ҳам, ширин гап эшитмаслигини билса-да, масала пулга боғлиқ бўлгани сабабли бу ишга журъат этди. Эргаш уйқули кўзларини очмаган ҳолида қанча пул берилганини, яна қанча берилиши шартлигини айтди-ю  бошини кўрпага ўраб олди.
Ўртоқлари ташлаб кетган пулнинг миқдорини билиб олган Асрор бир пиёла чой ичишга ҳам кўнмай, кўчага шошилди.  Қамариддин дайдиб чиқиб кетмасидан унинг уйига етиб боришни мўлжал қилиб, қадамини тезлатди. Муюлишдан ўтаётганида Дилфуза билан учрашадиган жойга беиҳтиёр қараб олди. Дилфузанинг бу ердан ўтишига ҳали анча вақт бор эди. Шу сабабли муюлишдан тезгина ўтиб югура бошлади.
Дилфуза бу жойда одатдаги вақтда кўринди. Асрор кутиб турадиган жойда йўқ эди. Шу боис қиз қадамини секинлатди. Тўхтаб, кутишга журъат этмади. “Ухлаб қолгандир, етиб олар”, деган фикрда аста-аста  юриб, муюлишдан узоқлашди. Ўн-ўн беш қадам юрмай,  рўпарасида тўсатдан пайдо бўлган Қамариддинни кўриб,  тўхтаб қолаёзди. Дилфуза чўчиб тушганини сездириб қўймаслик учун унга салом бериб, ўтиб кетмоқчи бўлди. Қамариддин қиз билан кулимсираб саломлашди, аммо йўлида кетавермай, унга эргашди.
-Сенда гапим бор,-деди мулойим оҳангда.
-Менинг гапим йўқ...
Дилфуза кескин равишда шундай дейишга деди-ю қўрслиги учун ўзини ўзи айблади. Йигит ҳозирча унга ёмонлик қилгани йўқ, аксинча, яхшилик қилишга уриниб юрибди. Бундай муомала қилмаса ҳам бўларди. Лекин кескир гап айтиб бўлинган эди. Қамариддинга бу оҳанг малол келиб:
-Мендан қўрқмайсанми?-деб сўради.
-Йўқ,-шундай деб гапининг тасдиғи учун йигитга дадил қараб олди.
-Қўрқасан...-Қамариддин шундай деб истеҳзо билан жилмайди.- Юрагинг ёрилиб кетай деяпти,  ўзингни зўрға тутиб турибсан. Сенга қойилман. Ўғил болалар ҳам сенчалик  бўлолмайди. Лекин  мендан қўрқма, сенга ёмонлигим йўқ. Сенга фақат яхшилик қилишим мумкин.
-Раҳмат, лекин... яхшилигингизга зор эмасман.
-Агар шу гапни ўғил бола айтганида минг марта қойил қолардим. Эркак одам бировнинг яхшилигига зор бўлмаслиги керак. Мен эсам зорман. Лекин сенинг яхшилик қилишингга эмас, яхши гапингга зорман. Нега мен билан доим шунақа жеркиб гаплашасан? Бошқаларга нисбатан қийшиқроқманми?
Дилфуза унга яна бир қараб олди-ю лекин кўнглини кўтариши мумкин бўлган гапни айтмади.
-Нима демоқчи бўлганингни шу қарашингдан тушундим. Ҳа, мен қийшиқроқман. Қамалиб чиққан бола қийшиқ бўлмай гўр бўлсинми? Сендан яхши гап кутишимнинг ўзи аҳмоқлик. Мен бу дунёда йўқ одамман. Бировга ёқишим мумкинмас, бировни ёқтиришим мумкинмас. Мен бировга яхшилик қилмоқчи бўлсам, юзларини тескари буриб жирканадилар. Ҳа, моховдан жиркангандай жирканадилар. Шунақами?
-Мен унақа деганим йўқ.
-Ҳеч ким шундай демайди. Лекин мен одамларнинг кўнглидан кечган гапларни билиб тураман. Қамоқдан шунақа сезгир бўлиб чиққанман. Агар қамоқ кўрмаган бола бўлмаганимда сен мен билан бошқача гаплашардинг. Кинога таклиф қилсам жон-жон дердинг. Юрагинг “қанийди шу йигит мени дискотекага таклиф қилса”, деб дукиллаб турарди.
-Бўлмаган гап.  Мен дуч келган бола билан кинога тушаверадиган қизлардан эмасман.
-Шунинг учун ҳам  сени яхши кўраман. Агар бошқачароқ бўлганингда менам бошқачароқ гаплашардим.  Сендан фақат битта илтимосим бор: мени ҳамма йўққа чиқариб бўлган, сен кўкрагимдан итармагин. Ҳеч бўлмаса сен мени одам ўрнида кўргин. Эҳтимол, сенинг меҳринг туфайли менам тўғри бўлиб қоларман.
-Илтимос... бундан кейин менинг йўлимни бунақа тўсманг.
-Яхши, тўсмасам тўсмасман. Лекин сенам илтимосимни яхшилаб ўйлаб кўр: агар бажармасанг, мен энг ваҳший махлуққа айланаман, ана шунда менинг ёмонлигимни биринчи бўлиб ўзинг татиб кўрасан. Хашакни қўриқлайдиган ит ўзи ҳам емайди, бировга ҳам бермайди. Мен унақа ит эмасман, ундан ҳам баттарроқман. Бировга бермайман сени... лекин... у ёғини ўзинг тушуниб олавер.
-Мени қўрқитманг, овора бўласиз.
-Мен кўчада олифтагарчилик қиладиган қуруқ лақмалардан эмасман. Менинг гапим – гап! Қўрқсанг ҳам шу, қўрқмасанг ҳам шу! Сен ўзингдан кетма. Ўйлаб кўр-чи, ҳимоячинг борми? Айт: борми? Ўша  чалажон ашулачинг сени ҳимоя қиладими? Биров пуф, деса учиб кетади-ку?
-Гап кучдами?
-Унда нимада? Дунёда ҳамма нарсани куч ҳал қилади. Биздан олдин ҳам шундай бўлган, биздан кейин ҳам шундай бўлади. Чалажон ашулачинг билан ҳозирги юришларинг ҳам вақтинчалик. Мени кўрарга кўзинг йўқ, лекин уни ҳам яхши кўрмайсан. Эрта индинми ё мактабни битирганингдан кейинми, мендан баттарроғини яхши кўришга мажбур бўлиб қоларсан. Хор ҳам бўларсан, ўшанда мени минг марталаб эслайсан.
-Дарсга кеч қоляпман, мен кетишим керак.
-Кетишинг керакми? Яхши, лекин қаёққа кетаётганингни ўйлаб кўр. Қайси кўчага кирсанг ҳам ўша ерда мени учратасан. Ўлиб кетсам арвоҳимни учратасан. Мен яна қамалиб, ўша ёқларда изсиз кетарман, ё битта ўққа ё битта тиғга учрарман, лекин барибир сени ташлаб кетмайман. Чунки сен... мен яхши кўрган биринчи қизсан.
Қамариддин шундай деб тўхтади, кейин Дилфузани ҳайрон қолдириб шарт бурилди-да, тез-тез юриб, ундан узоқлашди.
Дилфуза ўзини бу гапларга парво қилмагандай тутмоқчи эди, эплолмади. Хўрлиги келди. Мижжаларига ёш қуйилди. Бу гапларни фожиадан аввалроқ эшитганида озгина чўчиб, кейин унутишга ҳаракат қиларди.  Ҳозирги ҳолатида Қамариддиннинг рўпарасидан чиқиши дард устига чипқон бўлди. Қиз тунни худди Асрор каби бедор ўтказган эди. Уни ўлик таъқиб қилмасди, талваса туфайли иситмаси ҳам кўтарилмаган эди. Аммо унинг ғами Асрорникига нисбатан адоқсиз эди. Қуёш ботган паллада отаси билан бирга чой ичиб ўтиришганда аммаси келди. Одатини канда қилмай шошиб келди-ю шошиб кетди. Бироқ, шу қисқа фурсатда қизнинг боши устидан бир тоғора ғам чўғларини сочиб кетгандай бўлди. Дилфуза бўлажак ўгай онасининг ўз муаллимаси Қориева эканини эшитди-ю тахтадек қотиб қолди.
-Сенга бегона эмас, тез тил топишиб кетасизлар,-деб аммаси кўнглини кўтармоқчи бўлди. Дилфуза мактабдаги муносабатни айта олмасди. Лекин аммаси ҳам адаси ҳам ундан жавоб кутишаётганди. Нимадир дейиши шарт эди.
“Мени у хотин сираям тушунмаса керак. У минг яхши бўлгани билан мен онамни унута олмайман-ку?! Уни балки меҳрибон аёл сифатида қабул қилишим мумкиндир. Лекин барибир она ўрнида кўролмайман. Бу унга бориб-бориб малол келади...”
Шундай дегиси келди, бироқ, дилидагини тилига чиқара олмади. Адасига ачинди. Дилфуза аламларини ичига ютиб, аввалига чуқур хўрсинди, кейин хаста овозда гапини айтди:
-Ўзинглар биласизлар…
Эрталаб йўлда учрашган пайтида дардини Асрорга айтмоқчи эди. Асрор кўринмади. Кўринган тақдирда ҳам, Дилфуза хасратини айтганида ҳам фойдасиз эди. Ўз дардининг малҳамига муҳтож Асрор ўзганинг қайғусига шерик бўла олмас ҳам эди. Одамзотга қайғу-алам ботмонлаб берилиб, мисқоллаб олинади, деганларича бор. Бу навниҳоллар ҳаётнинг заҳарли изғиринига бемаврид дуч келишди. Ҳали яхши илдиз отмаган, сурҳчалари заиф, куртакчалари энди кўз очаётган дарахт ниҳолини кўз олдингизга келтиринг. Илиқ нафаси билан табиатни эркалаб уйғотаётган қуёшга пешвоз чиқаман, деб турганида шамол ёпирилса, осмонни булут қопласа сўнг совуқ еллар етиб келиб ниҳолни бўғса… Ҳозир Асрор ҳам, Дилфуза ҳам шу совуқ еллар чангалида навниҳол ҳолига тушишган эди.
Дилфузага, кўнгли  ярим бечора қизга онасининг ўлими каммиди, отасининг бахтиқаролиги каммиди?! Бундай бокира қизга бу ёзуғнинг нима лозимлиги бор эди? Отасининг уйланиш ниятига қарши эмасди. Аммо мактабда ҳамма ёмон кўрувчи  муаллимасининг ўгай она мартабасида уйига кириб келишига қандай чидасин? Ҳасратини кимга айтсин? Ҳасратини тошга айтса – тош тарс-турс ёрилиб кетмасмиди, дарёга айтса – сув тўлғониб орқасига оқмасмиди, осмонга айтса – осмон бу дардни кўтара олмай  қоқ иккига бўлинмасмиди... Қиз боланинг ҳасратига тош чидамаса, сув чидамаса, осмон чидамаса... Яна ҳам шу миттигина юрак чидар экан. Дилфуза ичига ютди барча дардлари, ҳасратларини. Онасининг суратига қараб тонгга қадар гаплашиб ўтирди. Онаси ширин таомлар  пиширган ошхонада, дастурхон тузаган меҳмонхонада, айниқса деворда осиғлиқ сурати атрофида, ва ниҳоят… ётоқхонада бегона бир аёлнинг юриши кўз олдига  келганда чинқириб юборай деди. Бироқ, лабларини тишлаб, фарёд йўлини тўса олди.
Аламлар гирдобида эзилаётан дамларда анҳор бўйидаги воқеа... У нарироқда турган эди,  аммо ҳаммасини кўрди: тепкилашларни ҳам, сувга отиб юборишганларини ҳам... Ҳатто ўликнинг чўнтагини кавлаётганини ҳам кўрди. У мактабда болаларнинг, кўчада катталарнинг муштлашишларини кўрган. Лекин бундай ваҳшийликка биринчи дуч келиши. Орадан кўп йиллар ўтган бўлса-да, ёдидан кўтарилмайди: адаси, онаси  уччовлашиб меҳмондан қайтишаётган эди. Рўпараларидан икки маст йигит чиқиб адажонисига хиралик қилди. Адаси бир нима деган эди, дўппослаб кетишди. Онаси дод солди. Дилфузанинг ўзи бўлса титраб: “Ада, адажон!” деб йиғлаб тураверди. У ўшандан кейин кўп ўйлади, ўша безориларга адаси ёмонлик қилмаган бўлса, нимага уришади, атрофда ўтиб турган одамлар нимага орага тушиб, ажратиб олишмайди? Шунга ўхшаган саволлари кўп эди қизалоқнинг. Бу саволга жавоби ҳам бор эди: урганлар ҳам, ажратмаганлар ҳам – ёмон одамлар!
Анҳор бўйида бегона ва беайб одамни тепкилашаётганда Дилфузанинг қулоғи остида онаси дод деб юборгандай бўлди. У ўн йиллар нарёғидаги ўша фарёдни яна эшитди. Эшитди-ю қўрқиб кетганидан қулоқларини кафтлари билан беркитиб олди. Баданига титроқ турди. Бироқ йиғламади. Тепкиланган одам сувга ташлангач, Қамариддин бир нима деб бақирди. Дилфуза унинг гапини англай олмади. Асрор келиб, унинг билагидан ушлаб судради. Уларга эргашган Ғайрат оқсоқлана бошлади. Дилфуза анҳор ёқасидан узоқлашгани сайин онасининг фарёди акс-садо бўлиб таъқиб қилаверди. Асрор Ғайратни суяб қайгадир йўл олди. Дилфуза уйига ёлғиз кетди. Уйига келиб зиналардан чиқаётганида ҳам, ичкарига кирганида ҳам эшитди бу фарёдни. Бу фарёдга болаларнинг ҳансирашлари, бегона овознинг инграши қўшилиб кетди. Ётганида каравотнинг ғижирлаши ҳам бировнинг инграшига ўхшаб эшитилиб, сапчиб тушаверди...
Талваса билан ўтган биринчи тун…
Сўнг яна…
“Биз  уерда бўлмаганмиз, кинода эдик”, деган баҳонасига ўзи ҳам ишониб бораётган эди.
Нима мақсадда рўпарасидан чиқди бу йигит? Аслида шуни деб борган эди ўша ерга. Нима талаб қиляпти? Муҳаббатними? Муҳаббат куч билан олинадиган матоҳми? Томирларида ишқ сели оқа бошлаганидан бери муҳаббат изҳорининг неча ҳилини орзу қилди... “Денгиз сизга бўлсин, тўлқинлари менга, қуёш сизга бўлсин, нурлари менга, осмон сизга бўлсин, қамар эса менга... Йўқ, йўқ! Дунё бору жаҳони билан сизга бўлсин, менга биргина Сиз бўлсангиз бас...” Ишқ йўлида жонини беришга тайёр йигитнинг шундай дейишини жуда-жуда истарди. Бу эса... “Қамалиб чиққаним учун мени ҳамма ёмон кўради”, дейди. Фақат шунинг учунми? Бегуноҳ одамни тепкилагани учун яхши кўриши керакми? Ўликнинг чўнтагини кавлагани учун севиш керакми уни? Қандай нодонлик?! Дилфуза Қамариддинга  кўнгил қўйиш у ёқда турсин, турқини кўришни ҳам истамайди...

                         

 
Кейинги »