ТАЛВАСА (роман) Принтер учун E-mailга юбориш
Мундарижа
ТАЛВАСА (роман)
Саҳифа 2
Саҳифа 3
Саҳифа 4
Саҳифа 5
Саҳифа 6
Саҳифа 7
Саҳифа 8
Саҳифа 9
Саҳифа 10
Саҳифа 11
Саҳифа 12
Саҳифа 13
Саҳифа 14
Саҳифа 15
Саҳифа 16
Саҳифа 17
Саҳифа 18
Саҳифа 19
Саҳифа 20
Саҳифа 21
Саҳифа 22
Саҳифа 23
Саҳифа 24
Саҳифа 25
Саҳифа 26
Саҳифа 27
Саҳифа 28
Саҳифа 29
Саҳифа 30
Саҳифа 31
Саҳифа 32
Саҳифа 33
Саҳифа 34
Саҳифа 35
Саҳифа 36
Саҳифа 37
Саҳифа 38
Саҳифа 39
Саҳифа 40
Саҳифа 41
Саҳифа 42
Саҳифа 43
Саҳифа 44
Саҳифа 45
Саҳифа 46
Саҳифа 47
Саҳифа 48
Саҳифа 49
Саҳифа 50
Саҳифа 51
Саҳифа 52
       30. Учрашув нуқтаси

Капитан Соли Муродовни профилактика нозири дискотека  дарвозаси ёнида кутиб олди. Қоронғу тушиб, шайтон инидан чиққан, ёшларнинг жазаваси мусиқага мос равишда авжга минган эди. Европа Африкани забт этган ўтган асрларда занжиларнинг ўйинлари “ёввойилик намойиши” деб баҳоланиб, масхара қилинар эди. Не таажжубки, орадан асрлар ўтиб, бу “ёввойилик намойиши” санъат либосига бурканиб дунёни забт этди. Дунё ёввойилик билан санъатнинг фарқига бормай қолган замонда бу дискотекада латифлик ва нафисликни кўришни умид қилган одам саҳро ўртасидаги қуруб қолган қудуққа тешик челак ташлаб, сув тортиб олмоқчи бўлган одам ҳолига тушади.
Соли Муродов ҳарбийда хизмат қилиб юрган кезларда ҳафтада бир марта сиёсий машғулотлар бўлгувчи эди. Шундай машғулотларнинг бирида дин билан муроса қилиш мумкинмаслиги ҳақида гап борди. Муродовдан ярим йил аввал хизматга келган бошқирд йигит машғулот сўнгида “саволим бор”, деб ўрнидан турди.
-Ўртоқ майор, сиз дин билан муроса қилиб бўлмайди, дедингиз. Мен бу фикрга қаршиман,-деди у дабдурустдан.
Бундай кескинлик сиёсий ходимга аксилинқилобий ҳаракат каби туюлиб, дағаллик билан сўради:
-Сен савол бермоқчимисан ё мунозара қилмоқчимисан?
-Униси ҳам, буниси ҳам,-деди йигит унинг дағаллигига эътибор бермай.-Мен сизга бир мисол айтаман: менинг бобом намоз ўқийдилар. Урушга борганларида ҳам намозни канда қилмаган эканлар. Қаҳрамонликлари учун иккита “Шуҳрат” ордени билан мукофотланганлар. Кейин заводда ишлаб, яна орден олганлар. Демак, ҳукумат бобом билан муроса қилганми? Энди оиламиздаги аҳволга келсак, ота-онам намоз ўқишмайди, мен ҳам. Муросага ўрин йўқ экан, бобомни нима қилишимиз керак?
Сисий ходим заҳарли илжайди:
-Солдат Галиулин, сенинг бобонг дин эмас, диндор бир одам. Диндорларни қайта тарбиялаш керак.
-Яна битта саволим бор: сиз черковларни, мачитларни “зулмат уйлари” дедингиз. Унда ресторанларни нима деймиз? Ресторанлардан чиққан одамлар бир-бирлари билан муштлашадилар, бир-бирларини ўлдирадилар. “Зулмат уйлари”дан чиққанлар тинчгина уй-уйларига кетадилар. Жамият учун қайси бири зарарли, шуни билмоқчи эдим?
-Жуда билгинг келаётган бўлса, хонамга келасан.
Сиёсий ходим шундай деб гапни калта қилди. Галиулиннинг фикри кўпчиликка маъқул бўлса-да, қўшимча савол берилмади. Соли Муродов бошқирд йигитнинг сиёсий ходим хонасига кирган-кирмагани билан қизиқмади. Уч кундан кейин у кўринмай қолди. Сўнг “Галиулинни Афғонга жўнатишибди”, деган гап тарқалди. Сиёсий машғулотда берган саволига Афғонистон урушида жавоб оладиган бўлиб кетибди…
Галиулин савол берган замонда “дискотека”, “тунги бар”, “интернетклуб” ва шунга ўхшаган бузуқлик масканлари йўқ эди. Жанжалга ёки қотилликка алоқадор ресторанлар энди ҳеч гап бўлмай қолди. Соли Муродов бу ҳақда кўп ўйлайди. Ҳозир профилактика нозири билан учрашувга келаётганида ҳам ўйлади: жиноят ишларида “қотиллик” деб ифодаланган, аслида эса ваҳшийлик  дейиш тўғри бўлган икки воқеа шу дискотека билан боғланяпти. Лекин ҳеч ким зулмат салтанатидаги бу  саройни айблай олмайди. Ҳеч ким “ёмонликка сабаб бўляпти”, деб бу дарвозага қулф ура олмайди. Чунки ҳар иккала жиноят бошқа-бошқа жойларда содир бўлган. Даминов шу дискотека ҳовлисида уриб ўлдирилган, она-бола Бердиёровалар эса шу  ерда сўйилганида ҳам  бу сарой бутунлай беркитилмасди. Чунки бу ерда экилаётган зулм ва бузуғунлик уруғлари ҳеч кимни ташвишга солмайди, бу ердан олинаётган моддий фойда муҳимроқ.
Соли Муродов ичкарига қадам қўйиши билан буфет томон қаради. Пештахта ортида Ҳасанни кўриб, нозирдан сўради:
-Буфетчиси бошқа бўлибдими?
-Бу буфетчи эмас, дискотеканинг иккинчи хўжайини. Буфетчисини ҳайдаб юборишганмиш.
-Нега?
-Ким билади?-деди нозир елка қисиб.
-Сиз билсангиз яхши бўларди,-деди капитан Муродов, унинг бундай жавобидан қониқмай.
-Шунақа дейсиз-у биз подшоҳ эмасмиз, оддийгина профилактика нозиримиз, ҳамма ишга  бурнимизни тиқа олмаймиз.
-Анави йигит ким?-Муродов шундай деб буфет пештахтасига суянганича қизларнинг елкасига қўл ташлаб турган Қамариддинни кўрсатди.-Турқига қараганда “кунда-шунда”лардан бўлса керак?
-Топдингиз.
-Шу ернинг зўрими?
-Зўравонлик қилганини сезмаганман. Лекин икки марта ўтириб чиққан. Менда рўйхатда туради. Атрофида беш-олти санқи бор. Уч-тўрт марта огоҳлантирдим, лекин гап таъсир қилмайди.
-Унга тегишли хужжатларни берасиз,-шундай деб буфетдан сал нарида турган Талъатга ишора қилди:- Буниси ким?
Нозир синов мақсадида берилган саволни англаб, кулимсиради:
-Буниси янги пайдо бўлиб қолди. Кундузи супур-сидир қилиб юради. Кечқурун аҳволи шу. Сал қуруғидан олволадими, деган гумоним бор,-нозир шундай дегач, бир оз сукут сақлаб, сўнг қўшимча қилди:-ташқаридан қараган нотаниш одага шундай туюлади.
-Шундай пўрим йигитнинг супур-сидир қилиб юриши нотаниш одамларда шубҳа уйғотмайдими?
Нозир жавоб бермай, “билмадим” деган каби елка қисди.
-Йигитимизда тажриба йўқ. Ёшлар фақат тумшуқлари остидаги нарсаларни кўрадилар. Бир қадам наридаги нарса билан ишлари йўқ. Шунинг учун тез қоқиладилар. Уни ҳозир бу ердан олиб чиқиш керак,-деди Муродов буйруқ оҳангида. Нозир  буйруқни тўхтовсиз бажариш учун қадам қўйганида Муродов уни тўхтатди:- Нима қилмоқчисиз?
-Буюряпсиз-ку?
-Сабр қилинг. Бехит бўлиши керак, биров сезмасин.
-Бўйнига битта айбни қўйиб, қўлини қайириб  олиб чиқайми?
-Қочишга уринса, орқасидан отиб ташламайсизми ишқилиб?
Муродовнинг бу пичингидан ғашланган нозир “Сизга ўзи қайси иш ёқади?” дегандай норози қиёфада қаради.
Бу томон бир-икки ўғринча қараган Талъат Муродовнинг ўзи томон тикилиб турганини сезди. Ўйлаб қўйган режасини амалга ошириш фурсати етганини англаб, буфетга яқинлашди-да,  Қамариддин борлигини кўрмаётгандай қизлардан бирига юзланди:
-Диля, сени йўқотиб қўйдим-ку, юрмайсанми, гапимиз чала қолмасин.
Нотаниш йигитнинг сурбетлигидан аччиқланган Қамариддин Талъатдан ўзини олиб қочган қиздан “ким бу?” деб сўради.
-Бугун биринчи кўришим. Какой-то сўтак,-деди қиз ўзини Қамариддиннинг пинжига олиб.
Қамариддин Талъатга ўқрайиб қараб:
-Сени биров чақирдими?-деб сўради.
-Диля билан келишиб олишимиз керак,- Талъат шундай деб “сен ўзинг кимсан-ки, менга хўжайинлик қиласан?” дегандай унга беписандлик билан қараб қўйди. Қамариддин ҳамлага чоғлангандай қизларни нари сурди:
-Тошингни тер.
-Балки биргалашиб терармиз?-деди Талъат унга дадил тикилиб.
-Яхши таклиф. Фақат мен тош термайман, бировларнинг теришини томоша қиламан
-Одатимиз бир экан. Чиқамизми?
-Чиқамиз. Эрталабдан бери қўлим қичиб турувди, сени кўргиси келган экан-да, қани, юр-чи, сўтак,-шундай деб икки қадам ташлади-да, сўнг ўгирилиб қизларга қаради:-узоққа учмаларинг, мен ҳозир келаман. Бирортасининг елкасига қўнсаларинг – ўлганларинг.
Олдинда “Граф”, ярим қадам орқада эса Талъатнинг дискотекадан чиқаётганини фақат Муродов билан нозиргина эмас, Қамариддиннинг атрофида юрувчи  шўртумшуқлар ҳам кузатиб туришган эди. Улардан учтаси дум каби эргашдилар. Талъатнинг бу ҳаракати Муродов учун ҳам кутилмаган эди. Кўнгли ёмон бир шумликни сезиб, у ҳам нозир кузатувида ташқарига йўналди.
Қамариддин Талъатни Даминов калтакланган ерга эмас, тескари томонга бошлади. Йўғонлиги ярим қулоч келадиган чинор дарахтидан берироқда,  симёғоч чироғи ёритиб турган ялангликда тўхтади. Ўраб олмоқчи бўлган болаларга “нари турларинг”, деб ишора қилди-да, ҳужумни қайтаришга шайланган каратечи ҳолатини эгаллади.
-Мен Баронман, эшитганмисан?-деди Талъат, икки қадам берида тўхтаб.
-Баронлар кўп, қайси бирисан?
-“Курорт”дан келдим.
-“Курорт”дан келганлар ҳам кўп, нима демоқчисан?
-Озгина ёрдаминг керак.
-Қанақа ёрдам?
-Кўпмас, озгина пул керак.
-Керак бўлса ишлаб топ. Мен пул заводининг хўжайини эмасман.
-Ёрдам бермайсанми?
-Гадой боқишни ташлаб юборганман.
-Сен меҳмондўстлик қоидасини унутиб қўйибсан. Эслатиб қўйишим мумкин.
-Балки сурбетликни ташлаш кераклигини эсларсан?
-Бу ҳам яхши маслаҳат, сен мен боп йигит экансан, кел, дўст бўлайлик.
-Мендан узоқроқ юравер, Барон! Сен нега бу ёққа чиқдинг, латта чайнаганими? Бошқачароқ гаплашишга чоғинг келадими?
Қамариддин шундай деб синаш мақсадида унинг елкасини мўлжаллаб мушт туширмоқчи бўлди. Кутилмаган зарбага шай турган Талъат ўзини четга олди-ю жавоб қайтарди. Четдан қараган кишига жанг бошлангандай бўлса-да, аслида уларнинг ҳаракатлари машқ олишувини эслатарди. Нозир уларни ажратиш учун югурганда Муродов  чўнтагидан ҳуштак чиқариб чалди. Қамариддиннинг ишораси билан болалар тумтарақай қочишди. Ўзи эса жангни тўхтатиб, жим тураверди.
-Шу юришинг бўлса,  барибир қамоққа тиқаман, деганмидим, мана энди қўлга тушдинг! Қамоқда чиримасанг ҳисобмас.
Нозирнинг бу  дағдағаси Қамариддинни чўчита олмади. У қўлларини икки ёнга ёйганича кулимсиради:
-Командир, нима деяпсиз, бу оғайним-ку, янги усул ўрганган экан, кўрсатятувди.
-Мен сенинг усулларингни яхши биламан,-деди нозир худди унинг қўлларига кишан соладигандай яқинлашиб. Қамариддин нозирнинг бу қарашидан ҳам чўчимади. Кўзларини лўқ қилиб қараб тураверди. Нозир унинг сурбетлигидан ғазабланиб, ичида сўкиниб қўйди-да, Муродовга қаради:-  Олиб кетамизми?
-Албатта. Жамоат тартибини бузгани учун туман бўлимига олиб бориб расмийлаштиринг. Қамоқда чиримаса ҳам, ҳар бир номаъқулчилиги учун жазо олишини унутмайдиган бўлсин. Усул ўргатадиган бу дўстининг ҳужжатларини  бир текширинг-чи?
Нозир ҳужжат талаб қилмасидан олдинроқ Талъат  “қамоқдан озод қилингани ҳақида”ги маълумотномани чўнтагидан чиқариб унга узатди.  Нозир чироқнинг нури ожиз бўлишига қарамай, маълумотномани ўқиб, Муродовга узатди-да, хулосасини қисқа тарзда баён этди:
-Иккови ҳам бир гўр экан.
Капитан Муродов маълумотномани энди кўраётгандай синчиклаб ўқиди. Бир қоғозга, бир Талъатга қараб-қараб қўйди.
-Таниш исм....-деб иягини силаб қўйди-да, ниманидир эсламоқчи бўлгандай ўйланди.- Яхши,  дўстингга усулларингнинг қолганини бир кеча бизга меҳмон бўлиб чиққанингдан кейин ўргатаверасан.
-Командир, ахир биз ҳеч қанақа тартиб бузганимиз йўқ-ку?
-Шундай деб фараз қила турамиз.  Ҳужжатингда бир хатолик бор, шуни текшириб, аниқлагунимизча сабр қиласан.
-Қанақа хатолик? Бу ерга етиб келгунимча сизга ўхшаган элликта командир текшириб, индамади-ку?
-Бу модда билан қамалганлар дарров чиқиб келмайди. Буни ўзинг ҳам билишинг керак. Сенлар у ёқда ўтириб қонунларни ёдлаб олганларингни биламан. Шунинг учун биз сенларни ҳозир ҳибс этмаяпмиз, шунчаки қайта текшириш учун “суҳбат”га олиб борамиз.
Нозир бевош боласини етаклаган қаттиққўл отадай Қамариддинни билагидан ушлаб пиёда йўлга тушди. Муродов эса Талъатни машинага бошлади.
-Баҳонада ундан ул-бул нарсани сўраб олсангиз бўларди. Лақаби “Граф” экан, Унда гап кўпга ўхшайди,-деди Талъат машинага ўтиргач.
-Ҳозирча тинч юра турсин. Сен унга яқинлашдинг ҳисоб. Мендан кўра ўзинг кўпроқ нарсани билиб олишинг мумкин. Буфетчи ҳақида янгилик борми?
-Назаримда унинг қаёққа ғойиб бўлганини хўжайинларнинг ўзлари ҳам билишмайди.
-Ҳозир вазирликка борамиз. Сўраб қолишса, билганларингни, мўлжалингдаги режаларингни айтасан. Кўп гапирма, чалғиб кетма.
Соли Муродов Бердиёровлар “Иш”и билан шуғулланаётган бўлим йигитларининг бир-икки саволларига жавоб берамиз-у қайтамиз, деб ўйлаб янглишганини ичкарига кирганда англади. Кундузги йўқловда Талъатнинг ҳам келиши таъкидланган бўлса-да,  йиғинда қатнашиши шарт эмаслиги айтилгач, у устозини кўчада кутиб турадиган бўлди. Жиноятга доир қидирув бошқармаси бошлиғининг хонасига кирган Муродов тергов бошқармасининг бошлиғи билан Республика прокуратурасининг вакилини ҳам кўргач, жиддий масала юзасидан йўқланганини билди. Прокуратура вакили капитаннинг кириб келишини сезмагандек  қоғозларга тикилиб ўтираверди. Муродов унинг қоғоздан бош кўтаришини кутиб, нигоҳини ундан узмади. Ниҳоят у бошини кўтарди – кўзлар тўқнашди. Муродов бошига туҳмат тошлари ёғилиб, суд ҳукми ўқилганда рўпарадаги бу кўзларда ғолиблик учқунлари чақнаган эди. Энди бу учқун кўринмайди. Нима бор? Ҳижолатми? Пушаймонликми? Униси ҳам, буниси ҳам йўқ. Тергов пайтида бу кўзлар эгаси қалбида куч олаётган шумликни яшириш учунми, баъзан маъносиз боқарди. Ҳозир ҳам шундай боқди у. Бундай қараш ғоят хатарли, чунки одамнинг қандай шумликни бошлаб юборишини билиб олиш жуда-жуда қийин...
Бошқарма бошлиғи гапни чўзмай, Муродовдан Бердиёровлар “Иш”и ҳақидаги фикрини сўради. Бундай йиғинларнинг кўпини кўрган Муродов масаланинг моҳиятини айтиб қўя қолди:
-Бердиёров уйидаги қотиллик билан ўғлининг ғойиб бўлиши воқеасига айри-айри иш деб қарамаслик керак. Шавкат Бердиёров фақат пул талаб қилиш мақсадида ўғирланмаган, балки жиноий гуруҳ билан аввалдан  алоқада бўлган.
-“Билдирги”да буни ёзибсиз, ўқидим,-деди Бошқарма бошлиғи.-“Жиноятчиларни отасининг уйига Шавкат Бердиёров бошлаб келган”, деган фикрингизда ҳали ҳам қатъиймисиз?
-Ўзи бошлаб келмаган бўлса ҳам, калитни берган. Қулфга ясама калит солинмаган. Жиноятчилар уйдаги хоналарнинг жойлашишини ҳам яхши билишган. Биздаги маълумотларга қараганда, Шавкат Бердиёров гиёҳванд бўлган. Бундай йигитчалар тезда қарзга ботадилар. Оталаридан пул сўрашга қўрқадилар, журъат топиб сўраган тақдирларида ҳам ота пулни дарров бера қолмайди. Бундай ҳолат юз берганида ҳар қандай гиёҳванд қарзларидан қутулиш мақсадида жиноятчиларга қўшилиши мумкин. Аниқроғи, жиноятчиларнинг оғир шартларини қабул қилишга мажбур бўлиши табиий. Шавкат Бердиёров ўғирликни кутган-у қотиллик унинг учун кутилмаганда бўлган, деган тахминимиз бор.
-Раҳмат, зарурат туғилса, сизни ҳам бу ишга жалб қиламиз. Ҳозир қандай иш билан бандсиз?
-Қотиллик. Даминов деган шахснинг ўлигини сувдан чиқариб олдик. Сўраганингиз учун яна бир гумонимни айтай: Даминовнинг ўлдирилишига доир ҳолат билан Бердиёровлар “Иш”и ўртасида ҳам қандайдир боғлиқлик бордай туюляпти.
-Ҳар қандай гумоннинг асоси бўлиши керак. Асосингиз бўлса айтинг, бўлмаса  чалғитманг.
-Тўғридан тўғри боғлиқлик бор, деб исбот қила олмайман. Лекин айрим далиллар бир нуқтада бирлашяпти.
-Қанақа нуқтада?
-Дискотекани назарда тутяпман. Даминовни дискотекадан чиққан болалар урганига ишончим комил.
-Урганми ё ўлдирганми?-деб луқма ташлади прокуратура вакили, қоғозларидан кўз узмаган ҳолида.
-Тиббий экспертиза хулосасига кўра, Даминов аввал обдон калтакланган. У сувга ташланганидан кейин ўлган. Унинг ўлдирилиши олдиндан режалаштирилмаган. Дискотека буфетчиси Даминовни танимаса ҳам, урган болаларни билиши мумкин эди. Асосий нуқта шу ерда. Буфетчи  Шавкат Бердиёровни ҳам таниган. У  Бердиёровга қорадори сотиб турган. Гиёвандликка қарши кураш бўлими бу ишдан хабардор. Шу кунларда лейтенант Ходиев дискотекада яширин иш олиб боряпти.  Бугун “Граф” лақабли ўғрининг дискотекада деярли ҳар куни бўлиши аниқланди. Ходиевнинг кузатишича, бир ўспирин йигитча икки марта Даминов сувга ташланган жойда пайдо бўлган. Иккинчи мартасида “Граф” уни кўриб қолиб, ҳайдаб юборган. Биринчи марта қотилликка аралашиб қолган ўсмирлар руҳиятидан келиб чиқиб таҳлил қилсак, бу йигитчанинг кимлигини аниқлаб, кузатишимиз шартга ўхшайди.
-Истаганингизча кузатинг, лекин Беридёровлар “Иш”и билан боғлаш фикрини каллангиздан чиқариб ташланг. Бизга аниқ хулосалар, аниқ натижалар керак. Бу – биринчиси. Иккинчиси – ҳамма ўз жойида, ўз иши билан шуғуллангани афзал!
Прокуратура вакилининг баланд овозда айтган бу гаплари фақат Соли Муродовни эмас, балки бошқаларнинг ҳам иззат-нафсига теккан бўлса-да, унга қарши гап айтилмади.
Соли Муродов вазифасини англагандай  бўлиб чиқиб кетаётганда Бошқарма бошлиғи қабулхонада кутиб туришни илтимос қилди. Ярим соатлардан сўнг мажлис аҳли тарқалгач, капитан яна бошлиқ хонасига қайтди.
-Ҳали оқшомда нотаниш одам  Акмал Бердиёровга  қўнғироқ қилган.
-Пул талаб қилаётганларданми?
-Бу бошқа овоз. Лекин ўшаларнинг бири экани аниқ. Гапнинг мазмунига қараганда, уларнинг бошлиғи бўлиши ҳам мумкин. Олдинги сафар Бердиёров “Ахлат” деган лақабни тилга олган. Бугун ҳам шу сўз икки марта эсланди. Биз Бердиёровнинг шахсини аниқлашга уриниб кўрдик. Отаси катта ўғирлик туфайли қамалган экан.  Йигирма уч йил аввал Магаданда силдан  ўлган. Бердиёров амакисининг хонадонида яшаган. Мактабни битириб, шаҳарга ўқиш ниятида  келган. Лекин ҳеч қаерда ўқимаган. Санқиб юраверган. Бир минг тўққиз юз саксон олтинчи йилда амакиваччаси билан бирга банкни ўмаришда айбланган. Лекин  унинг айби исботланмай, амакиваччаси қамалган. Кейинчалик ўша амакиваччаси “Бўрон” лақабини олган. Ўғрилар олами унга тож кийдирган, ҳозиргача Москва атрофида яшайди. Бизда у ҳақда маълумот жуда оз. Мен бир ишни режа қилиб турибман. Эҳтимол сиз Москвага бориб келарсиз?
-Бердиёров эски ўғри ошналари билан алоқани узмаган, деб ўйлаяпсизми? Балки  қотиллик ўшаларнинг ишидир?
-Ҳозирча гумондан бошқа ҳеч нима йўқ. Йигирма йил аввалги “Иш”да Бердиёровнинг қутулиб қолгани ажабланарли. Агар ўшанда ғирром ўйин ўйнаган бўлса, биласиз-ку, ўғрилар бунақа номардликни сира кечиришмайди.
-Кечиришмаслиги тўғри, лекин жазолаш учун йигирма йил пайт пойлашмайди-ку?
-Нотаниш одам Бердиёров билан  учрашишга келишиб олди. Эртага сиз ҳам биз билан бирга бўласиз.
Бошқарма бошлиғи шу тарзда Соли Муродовнинг диққатини жумбоқли муаммога тортиб, кетишга руҳсат берди.

                

 
Кейинги »