ТАЛВАСА (роман) Принтер учун E-mailга юбориш
Мундарижа
ТАЛВАСА (роман)
Саҳифа 2
Саҳифа 3
Саҳифа 4
Саҳифа 5
Саҳифа 6
Саҳифа 7
Саҳифа 8
Саҳифа 9
Саҳифа 10
Саҳифа 11
Саҳифа 12
Саҳифа 13
Саҳифа 14
Саҳифа 15
Саҳифа 16
Саҳифа 17
Саҳифа 18
Саҳифа 19
Саҳифа 20
Саҳифа 21
Саҳифа 22
Саҳифа 23
Саҳифа 24
Саҳифа 25
Саҳифа 26
Саҳифа 27
Саҳифа 28
Саҳифа 29
Саҳифа 30
Саҳифа 31
Саҳифа 32
Саҳифа 33
Саҳифа 34
Саҳифа 35
Саҳифа 36
Саҳифа 37
Саҳифа 38
Саҳифа 39
Саҳифа 40
Саҳифа 41
Саҳифа 42
Саҳифа 43
Саҳифа 44
Саҳифа 45
Саҳифа 46
Саҳифа 47
Саҳифа 48
Саҳифа 49
Саҳифа 50
Саҳифа 51
Саҳифа 52
         32. Афсус тошбўрони олдидан

Бошқарма бошлиғининг гаплари сабаб бўлиб, капитан Соли Муродов бир пайтлар Москвадаги милиция академиясда бирга ўқиган дўстларини эслади. “Бўрон” ҳақидаги маълумотларни “Интерпол” орқали расмий равишда аниқлашга анча вақт кетади. Бунақа пайтда ошна-оғайнигарчилик ишга солинса, умум ишига фойдаси катта бўлади, деган фикрда “МУР” дейилмиш қисқа, аммо жарангдор ном билан аталувчи Москванинг жиноятга доир қидирув бошқармасида хизмат қилувчи дўстига телефон қилди. Соғинчли саломлар билан бошланган суҳбат асосий мақсад айтилгандан сўнг бир-бирларини меҳмонга чорлаш билан якун топди. Москвалик дўст устига қази босилган паловхонтўрани соғинганини айтиб, “Бўрон” ҳақидаги маълумотларни  тез орада тўплаб маълум қилишга ваъда берди.
Соли Муродов ўзининг бу ишидан мамнун бўлиб ўтирганда навбатчи қўнғироқ қилиб, бошлиқ йўқлаётганини билдирди.
Туман милиция бўлими бошлиғининг  иккинчи қаватда жойлашган хонасида ёши ўтиб қолганига қарамай, хушрўйлигини йўқотмаган аёл ўтирган эди.  Капитан кириши билан нотаниш аёл у томон ўгирилиб, кимгадир ўхшатган каби тикилиб қаради. Соли Муродов бу қарашга кўпам эътибор бермай, бош ирғаб саломлашди-да, сўнг бошлиғига расмий оҳангда мурожаат қилди:
-Чақиртирган экансиз?-деди “ҳар қандай хизмат тайёрман”, деган оҳангда.
-Ҳа. Опамиз билан танишинг: Сабоҳат Исматова, дунё таниган кимёгар олималаримиздан.
-Бошлиғингиз сал оширвордилар,- Сабоҳат  шундай деб ўрнидан турди-да, “танишганимдан хурсандман” деган маънода қўл узатди.
-Агар  икки йил кимё факультетида ўқимаганимда бу таънангиз ўринли бўларди. Полимерларнинг аҳамиятини яхши биламан.
-Кимёда ўқиганмисиз?-деб ажабланди Сабоҳат.
-Ўқиганман. Кимё - менинг биринчи муҳаббатим. Кейин судмедэкспертизага ишқим тушиб қолди. Бу ишқим қаттиқроқ экан, мана, юрибмиз.
-Бутунлай бевафолик қилмабсиз-ку?-деди Сабоҳат кулимсираб.
-Соли Муродович, опамиз бир хайрли иш билан келибдилар,-деди бошлиқ мақсадга кўчиб.- Ўғиллари  сал нотўғри йўлда эканлар. Қамоқдан бултур чиқибдилар. Қамариддин Исматов деган йигитни эшитганмисиз?-Бошлиқ шундай деб сўраб Муродовга айёрона боқди. Муродов бу қарашнинг маъносини уқди.
-Эшитмаганман. Балки укамиз майдароқ жиноят қилгандирлар?
-Ҳа, ўғирлик билан ўтириб чиққан,-бошлиқ капитанга  шундай деб изоҳ бергач, Сабоҳатга қаради:-Жиноятга доир қидирув бўлими ўғлингизни танимас экан, демак, ташвишланишга ўрин йўқ.
-Ташвишланмай бўладими? Болалигида бир қамалди,-Сабоҳат қалбни жароҳатлаган ўтмиш воқеасини эслаб дардли хўрсинди.- Ўшанда қамашмаса ҳам бўларди. Чунки боламнинг кўнгли тоза эди. Боласини мақтаяпти, деб ўйламанг. Чивинга ҳам озор бермасди. Ўқиши аъло эди. “Мен Менделеевнинг янги даврий жадвалини яратаман”, дерди. Албатта бу болалик орзуси эди. Бу даражага етмаса ҳам яхши олим бўлишига ишонардим. Қамоқдан чиққандан кейин ўқишга ҳаваси қолмади.  Кўнглидаги тоза умидлар ўрнига зулмни жойлаштириб чиққанини ўшандаёқ сезгандим. Сездиму кўнглига тўғри йўл топа олмадим. Ёлғиз ўғилнинг тарбияси янги полимер кашф қилишдан қийинроқ экан. Болам ўксимасин, деб бўш қўйдим. Ҳамма  айб ўзимда. Кимёдаги қийин формулаларни ечишни ўргандиму лекин  тарбия формуласи ҳам борлигини билмадим. Энди боламни сақлаб қолишим керак. Кўнглим хижил. Қандайдир бир ёмонликни сезяпти.
-Нима учун кўнглингиз хижил: ўғлингизнинг юриш-туришида бирон гумонли ҳаракат сездингизми?-деб сўради Соли Муродов.
-Гумонли ҳаракат? У қанақа бўлади?
-Масалан, ўйчан ёки сержахл  бўлиб қолгандирлар ё  тушларида алахсираётгандирлар?
-Йўқ... Бунақасини сезмадим.
-Дўстларини танийсизми?
-Деярли танимайман. Уйга ҳеч кимни бошлаб келмайди. Мен орқасидан пойлаб юрмайман.
-Ишлайдиларми?
-Кеча “дискотекага буфетчи бўлиб ишга кирдим”, девди, лекин бунга унча ишончим йўқ. Ўғирлик билан ўтирган одамни бунақа ишга олишмаса керак. Унинг пулга муҳтожлиги йўқ. Мен пул берсам ҳам олмайди. Кўпроқ шундан ташвишланаман. Тирикчилигинг нима бўлади, деб сўрасам, “муҳтожларни таъминловчи фондимиз бор, ташвишланманг”, деб нуқул кулади. Қанақа фонд экан, тушунмайман.
Соли Муродов бошлиқ билан кўз уриштириб олгач изоҳ берди:
-Агар ростданам шундай деган бўлса...
-Бу ёмонми?-деб ташвишланди Сабоҳат, унинг гапини бўлиб.
-Ҳа, ёмон,-деди капитан қатъий оҳангда.- Ўғриларда шунақа умумпули бўлади. Бизнинг тилимизда “жамғарма” дейиш ҳам мумкин. Агар ўғлингизни чиндан ҳам ўғрилар таъминлаб туришган бўлса, демак, у жиноятчиларнинг оламидан ҳали ҳам чиқиб кетмабди. Бекорга ташвишланмабсиз. Уни сақлаб қолиш чорасини кўришингиз керак.
-Қандай қилиб?-Сабоҳат унга умид билан қаради:- Балки... сизлар чақириб, гаплашиб кўрасизлар?
-Бундан фойда йўқ. Ўғлингизга ўхшаганлар бизларни ёмон кўришади. Самимий гапимизни ҳам малол олишади. Унга энг яқин одам – ўзингиз. Кечирасиз... отаси ҳақида сўрамоқчи эдим.
-Адамиз Афғонда халок бўлганлар. Мен унда Киевда ўқирдим. Ўғлим ўша ерда туғилган. Аспирантурани битиргунимча ўша ерда катта бўлди. Ўғлимни ўйлаб, бошқа турмуш қурмаганман.
-Ўғлингиз аслида Ёдгор экан-да?
-Ҳа. Адамиз мен учун қуёшдай эдилар. Ўғиллари ой каби бўлсин, деб исмини Қамариддин деб қўйганман.
Соли Муродов “адамиз афғонда халок бўлганлар”, деган гапга ишонқирамади. “Киевда ўқиган бўлса… ёшликда нималар бўлмайди, болани алдашнинг энг осон йўли бевафо отани афғон урушининг қаҳрамони қилиб кўрсатиш”, деган фикр хаёлини ёритиб ўтди. Нажот истаб келган бу хўшрўй аёлнинг ўтмишини аниқлаштириш капитаннинг вазифаси доирасига кирмас эди. Буни яхши англаган Муродов муддаога қайтди:
-Сиздан илтимосимиз: иложи борича тезроқ ўғлингиз билан гаплашинг, дўстлари билан қизиқинг, дўстларининг отини айтаётганда диққат қилинг. Балки исмини эмас, лақабини айтиб юборар?
-Лақабини айтса, демак... ўғри, шундайми?
-Билар экансиз-ку?-деди Муродов, унга синчков назарини қадаб. Сабоҳат бу қарашдан ўнғайсизланиб, нигоҳини олиб қочди.
-Киноларни кўравериб ўрганиб кетганмиз...-деди хорғин овозда.
-Яна бир нарсани эслаб кўролмайсизми: ўттизинчи апрель, куннинг биринчи ярмида,  олтинчи май кеч тўққизларда қаерда эди, уйдамасмиди?
-Уйда бўлгандир. Мен сафарда эдим. Кеча қайтдим.
-Шу кунларни балки сўраб кўрарсиз?
-Сўрасам сўрарман, лекин у жуда зийрак, нимага сўраётганимни билиб, жаҳли чиқади.  Сиз ҳам бекорга шу кунлар билан қизиқмаётгандирсиз? Шу кунги бирон жиноятни менинг гапларим баҳонасида ўғлимнинг бўйнига илиб юбормайсизми?
Уларнинг савол-жавобини жимгина тинглаётган бошлиқ бу гапдан кейин суҳбатга аралашди:
-Сиз бизнинг ҳузуримизга хайрли мақсадда келдингиз. Бизнинг холислигимизга ишонмасангиз сизга ёрдам бера олмаймиз.
Сабоҳат “гапингиз тўғри”, дегандай бош ирғаб қўйгач, аста ўрнидан турди. “Буларга рўпара бўлиб тўғри иш қилдимми?” деган савол уни то уйига етгунига таъқиб этиб борди. Саволига бир неча кундан кейингина жавоб топди.
Топган жавоб ўзини афсус тошбўронига рўпара қилди.

                        

 
Кейинги »